Wydziedziczenie i niegodność dziedziczenia są to dwie różne instytucje prawa spadkowego. Zarówno wydziedziczenie jak i uznanie za niegodnego dziedziczenia wyłącza konkretnego spadkobiercę od dziedziczenia i w rezultacie pozbawia go prawa do zachowku. Nie dotyczy to jednak dzieci (zstępnych) wydziedziczonego bądź uznanego za niegodnego dziedziczenia, ponieważ instytucje te na zstępnych nie przechodzą. W obu przypadkach możemy mieć do czynienia z przebaczeniem, wówczas instytucje te nie będą miały zastosowania.  

Na czym polega wydziedziczenie i kiedy należy go dokonać ?

Najprościej mówiąc wydziedziczenie  jest to pozbawienie konkretnego spadkobiercy prawa do zachowku. Warto bowiem podkreślić, że spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku (poprzez wydziedziczenie). Może to nastąpić w przypadku jeżeli uprawniony do zachowku:

• wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego;
• dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci;
• uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.

Wydziedziczenia dokonuje się zatem za życia spadkodawcy w testamencie i bierze się je pod uwagę w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku.

Na czym polega niegodność dziedziczenia i kiedy można się jej domagać ?

Niegodność dziedziczenia dokonują spadkobiercy już po śmierci spadkodawcy, w celu pozbawienia konkretnego spadkobiercy prawa do zachowku. Jest to oddzielne postępowanie i wymaga ono złożenia pozwu o uznanie spadkobiercy za niegodnego. Nie wystarczy zatem sama sprawa o stwierdzenie nabycia spadku jak w przypadku instytucji wydziedziczenia.

Niegodności dziedziczenia można domagać się w przypadku, kiedy spadkobierca, który ma zostać uznany przez sąd za niegodnego:

• dopuścił się umyślnie ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy;
• podstępem lub groźbą nakłonił spadkodawcę do sporządzenia lub odwołania testamentu albo w taki sam sposób przeszkodził mu w dokonaniu jednej z tych czynności;
• umyślnie ukrył lub zniszczył testament spadkodawcy, podrobił lub przerobił jego testament albo świadomie skorzystał z testamentu przez inną osobę podrobionego lub przerobionego.

Inne przesłanki do uznania spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia nie występują. Powyższy katalog jest bowiem katalogiem zamkniętym. Tylko powyżej wskazane sytuacje mogą być podstawą do uznania spadkobiercy za niegodnego.

Spadkobierca niegodny zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku. 

Termin do złożenia pozwu o uznanie spadkobiercy za niegodnego

Należy pamiętać o terminie do złożenia pozwu o uznanie spadkobiercy za niegodnego gdyż wynosi on jedynie rok od dowiedzenia się o przyczynie niegodności, lecz nie później niż przed upływem lat trzech od otwarcia spadku.

Wydziedziczenie i niegodność dziedziczenia a prawo do zachowku

Wydziedziczenie jak niegodność dziedziczenia pozbawiają konkretnego spadkobiercę prawa do zachowku. Dotyczy to jednak tylko tego konkretnego spadkobiercy, a nie jego dzieci (zstępnych). Trzeba więc dobrze przemyśleć kwestię wydziedziczenia, ponieważ może się okazać, że nie zawsze będzie ono korzystne (zgodne z wolą spadkodawcy), zwłaszcza biorąc pod uwagę krąg zstępnych wydziedziczonego bądź uznanego za niegodnego dziedziczenia. 

Sprawdź jak sporządzić testament z wydziedziczeniem. Wzór.

Wydziedziczenie i niegodność dziedziczenia a przebaczenie – co z zachowkiem ?

Zarówno w przypadku wydziedziczenia jak i niegodności dziedziczenia istotna jest instytucja przebaczenia. Przewiduje ona, że spadkodawca nie może wydziedziczyć uprawnionego do zachowku, jeżeli ten mu przebaczył. Innymi słowy przebaczenie powoduje, że spadkobierca ustawowy nie zostanie pozbawiony zachowku. Wydziedziczenie jest wówczas bezskuteczne. Nie może być również uznany za niegodnego dziedziczenia spadkobierca, któremu spadkodawca przebaczył.  

Reasumując, zarówno wydziedziczenie jak i niegodność dziedziczenia spełniają podobne funkcje. Niestety często pojęcia te używamy zamiennie, co jest oczywiście błędem. Jak wskazałem powyżej istnieją istotne różnice pomiędzy tymi pojęciami, choćby ta, że sprawa o niegodność dziedziczenia spadkobiercy podlega rozpoznaniu w trybie procesu, a nie w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku.  

stan prawny styczeń 2021

Pozdrawiam

Adwokat Damian Dobosz

Artykuł Wydziedziczenie i niegodność dziedziczenia a zachowek pochodzi z serwisu Kancelaria Adwokacka Adwokat Damian Dobosz - Lubliniec Częstochowa rozwód ☎ 695 629 332.

Wydziedziczenie pozbawia konkretnego spadkobiercę prawa do zachowku. Wydziedziczony spadkobierca nie otrzyma spadku ponieważ został wyłączony od dziedziczenia. Nie dotyczy to jednak jego zstępnych, czyli dzieci.   

Ten wpis na moim blogu ma na celu wyjaśnić Ci w jaki sposób podważyć wydziedziczenia.  Jeśli zatem interesują Cię szczegóły dotyczące tego jakie są przesłanki wydziedziczenia i kiedy się go dokonuję oraz czym różni się od uznania za niegodnego dziedziczenia, to zapoznaj się z tym wpisem. 

Bezskuteczność wydziedziczenia – kiedy wydziedziczenie jest bezskuteczne

Kiedy wydziedziczenie jest bezskuteczne. Poniżej opisuję najważniejsze kwestie i sposoby na podważenie wydziedziczenia. Jest to często trudne zagadnienie, bywa bowiem tak, że wydziedziczenie może być krzywdzące dla konkretnego spadkobiercy. 

Bezskuteczność wydziedziczenia – jak podważyć wydziedziczenie w testamencie ?

Co zrobić jeżeli uważasz, że zostałeś lub zostałaś wydziedziczona w testamencie bez żadnych podstaw ? Wydziedziczenie twojej osoby jako spadkobiercy jest niesprawiedliwe dla Ciebie ? 

Po pierwsze musisz sprawdzić, czy spadkodawca wydziedziczył Cię w testamencie (musi być zawarte w testamencie). Ponadto testament musi być ważny. Podważenie ważności samego testamentu spowoduje nieważność wydziedziczenia. 

Po drugie musisz sprawdzić i zweryfikować podstawę wydziedziczenia. Czy spadkodawca wskazał ją w testamencie oraz jaka to podstawa. Konkretne podstawy wydziedziczenia opisałem w innych wpisach dotyczących prawa spadkowego.

Po trzecie koniecznie sprawdź czy przyczyna wydziedziczenia, którą wskazał w testamencie spadkodawca jest zgodna z prawdą. Jeśli nie, to wówczas potrzebne będzie odpowiednia postępowanie dowodowe. Należy przede wszystkim udowodnić, że przyczyna wydziedziczenia nie jest zgodna z prawdą.

Po czwarte i najważniejsze: wydziedziczenie jest zawsze bezskuteczne jeśli spadkodawca Ci przebaczył. Może się zdarzyć sytuacja, w której spadkodawca nie zmienił testamentu, a doszło do przebaczenia.  Wówczas przyczyna wydziedziczenia, która wskazał w testamencie spadkodawca nie ma już żadnego znaczenia.

Jeśli z treści testamentu nie wynika przyczyna wydziedziczenia – co wówczas ?

Przyczyna wydziedziczenia uprawnionego do zachowku powinna wynikać z treści testamentu. Jeżeli z treści testamentu nie wynika przyczyna wydziedziczenia, wskazany spadkobierca nie zostanie pozbawiony prawa do zachowku.

Przyczyna wydziedziczenia w testamencie nie istnieje

Wydziedziczenie pozostanie bezskuteczne także w przypadku, gdy wskazana w testamencie przyczyna wydziedziczenia w rzeczywistości nie istnieje.

Zobacz również: Wydziedziczenie – przyczyny wydziedziczenia. Pozbawienie zachowku.

Zawinienie spadkodawcy a skuteczność wydziedziczenia

Nawet jeżeli wydziedziczony spadkobierca nie interesował się spadkodawcą, nie utrzymywał z nim kontaktu i nie dążył do tego aby poprawić wzajemne relacje, to jednak stan ten nie musi oznaczać, że uporczywie nie dopełniał on wobec spadkodawcy obowiązków rodzinnych, jeżeli relacje pomiędzy spadkodawcą a spadkobiercą nie wynikały ze złej woli spadkobiercy, a faktycznie były konsekwencją postaw spadkodawcy.

Tak przyjął Sąd Apelacyjny w Lublinie w wyroku z dnia 15 kwietnia 2015 roku w sprawie I ACa 985/14 uznając, iż dokonane przez ojca wydziedziczenie w testamencie syna, z powołaniem się na uporczywe niedopełnianie względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych, jest bezskuteczne, bowiem z uwagi na swoją postawę i brak jakiegokolwiek zainteresowania losem syna, nie miał prawa liczyć na cieplejsze uczucia z jego strony. Tym samym nie mógł on skutecznie wydziedziczyć syna, z powołaniem się na uporczywe niedopełnianie przez niego obowiązków rodzinnych.

Zobacz również: Wzór testamentu – Własnoręczny (holograficzny) z Wydziedziczeniem.

stan prawny styczeń 2021

Pozdrawiam 

Adwokat Damian Dobosz

Artykuł Bezskuteczność Wydziedziczenia – Kiedy Wydziedziczenie jest Bezskuteczne pochodzi z serwisu Kancelaria Adwokacka Adwokat Damian Dobosz - Lubliniec Częstochowa rozwód ☎ 695 629 332.

Wzór testamentu z wydziedziczeniem:

Miejscowość, data

Ja, niżej podpisany Marian Kowalski, urodzony w dniu 01.03.1949 r. w Karwicach, oświadczam, że powołuje do spadku po mnie w częściach równych moją najstarszą córkę Marię z domu Kowalską, urodzoną w dniu 01.04.1965 r. w Zawierciu, zamieszkałą w Sosnowcu przy ul. Głównej 105 oraz moją najmłodszą córkę Renatę Kowalską urodzoną w dniu 01.06.1970 r. w Myszkowie, zamieszkałą w Piekarach Śląskich przy ul. Katowickiej 12/5.

Oświadczam również, że syna Adriana Kowalskiego urodzonego dnia 01.09.1969 r. w Będzinie, zamieszkałego w Mysłowicach przy ul. Kościelnej 33, wydziedziczam pozbawiając prawa do zachowku po mnie.

Wskazuję, że przyczyną wydziedziczenia jest uporczywe postępowanie syna Mariana Kowalskiego w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego i dobrymi obyczajami wobec mojej osoby, w szczególności nieutrzymywanie kontaktów ze mną od ponad 15 lat, brak zainteresowania moim stanem zdrowia, pomimo posiadania przez niego wiedzy o mojej wielomiesięcznej hospitalizacji w roku 2015. Ponadto syn nie odpowiadał na listy, oraz prośby o kontakt i na propozycje wspólnego spędzenia czasu, podczas dni wolnych od pracy oraz świąt. Przez ostatnie kilka lat z rzędu zapraszałem syna na Wigilię oraz święta Bożego Narodzenia, bez żadnego odzewu z jego strony.

Zobacz również: Wydziedziczenie – przyczyny wydziedziczenia. Pozbawienie zachowku.

Ponadto jako przyczynę wydziedziczenia uznaję także ciągłe pomawianie mojej osoby przez syna Adriana Kowalskiego w gronie rodzinnym oraz w gronie znajomych połączone z używaniem słów obraźliwych oraz wulgarnych, o którym dowiaduję się notorycznie od krewnych oraz znajomych.

Takie zachowanie mojego syna powoduje, że nie jestem w stanie mu wybaczyć. Mam do niego wielki żal, czuję w sercu wielki ból i z tego powodu w pełni świadomie postanowiłem go pozbawić zachowku.

Taka jest moja ostatnia wola, w pełni świadomie wyrażona w niniejszym testamencie własnoręcznie przez mnie podpisanym.

                                                                   Marian Kowalski

Powyżej przedstawiona treść „Testament wzór z wydziedziczeniem” nie może być kopiowany oraz zamieszczany bez zgody autora czyli adw. Damiana Dobosza

Zobacz również: Wydziedziczenie oraz niegodność dziedziczenia – a prawo do zachowku.

Forma testamentu własnoręcznego.

Zgodnie z art. 949 k.c. testament w formie zwykłej pisemnej powinien być sporządzony w całości pismem ręcznym, opatrzony datą i podpisany.

Pozdrawiam

Damian Dobosz – Adwokat Częstochowa

aktualizacja kwiecień 2020 r.

Artykuł Wzór testamentu – Własnoręczny (holograficzny) z Wydziedziczeniem. pochodzi z serwisu Kancelaria Adwokacka Adwokat Damian Dobosz - Lubliniec Częstochowa rozwód ☎ 695 629 332.

Artykuł Wydziedziczenie – przyczyny wydziedziczenia. Pozbawienie zachowku. pochodzi z serwisu Kancelaria Adwokacka Adwokat Damian Dobosz - Lubliniec Częstochowa rozwód ☎ 695 629 332.