Zmiana nazwiska po rozwodzie – ile jest czasu i jak wrócić do poprzedniego nazwiska?

Po rozwodzie można wrócić do nazwiska noszonego przed zawarciem małżeństwa. Od 8 października 2025 r. termin na złożenie takiego oświadczenia został wydłużony z 3 miesięcy do 1 roku od chwili uprawomocnienia się orzeczenia rozwodu. Oświadczenie składa się osobiście przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego albo – za granicą – przed konsulem.

Zmiana nazwiska po rozwodzie – ile jest czasu w 2026 roku?

Obecnie art. 59 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego przewiduje rok od chwili uprawomocnienia się orzeczenia rozwodu na powrót do nazwiska noszonego przed zawarciem małżeństwa.

To istotna zmiana. Do 7 października 2025 r. termin wynosił jedynie 3 miesiące. Od 8 października 2025 r. rozwiedziony małżonek ma na złożenie oświadczenia 12 miesięcy.

Uwaga na starsze informacje w internecie. W wielu artykułach nadal można znaleźć termin 3 miesięcy. Był on prawidłowy przed wejściem w życie nowelizacji, ale od 8 października 2025 r. obowiązuje termin roczny.

Od kiedy liczyć roczny termin?

Termin liczy się od dnia uprawomocnienia się wyroku rozwodowego, a nie od dnia rozprawy ani od dnia ogłoszenia wyroku.

Nie warto przyjmować z góry, że wyrok uprawomocni się zawsze po określonej liczbie dni od jego ogłoszenia. Moment prawomocności zależy od przebiegu sprawy, w tym od tego, czy któraś ze stron złożyła wniosek o uzasadnienie lub apelację. Jeżeli istnieje wątpliwość, najbezpieczniej ustalić dokładną datę prawomocności w sądzie albo na podstawie informacji znajdujących się w aktach sprawy.

Kogo dotyczy art. 59 k.r.o.?

Uprawnienie dotyczy każdego rozwiedzionego małżonka, który wskutek zawarcia małżeństwa zmienił swoje dotychczasowe nazwisko. Nie dotyczy więc wyłącznie kobiet. Z tego trybu może skorzystać również mężczyzna, jeżeli przy zawarciu małżeństwa przyjął nazwisko współmałżonka albo zmienił swoje nazwisko w inny dopuszczalny sposób.

Do jakiego nazwiska można wrócić po rozwodzie?

W trybie art. 59 k.r.o. można wrócić do nazwiska noszonego bezpośrednio przed zawarciem małżeństwa, które właśnie zostało rozwiązane przez rozwód.

To ma znaczenie np. przy kolejnym małżeństwie. Jeżeli dana osoba przed drugim małżeństwem nosiła nazwisko pochodzące z pierwszego małżeństwa, w tym prostym trybie może wrócić właśnie do nazwiska noszonego bezpośrednio przed drugim ślubem. Powrót do jeszcze wcześniejszego, np. panieńskiego, nazwiska może wymagać administracyjnej zmiany nazwiska.

Gdzie złożyć oświadczenie o powrocie do nazwiska?

Oświadczenie można złożyć:

• • przed kierownikiem dowolnego urzędu stanu cywilnego w Polsce,

• • przed konsulem, jeżeli osoba przebywa za granicą.

Nie trzeba składać oświadczenia w USC, w którym sporządzono akt małżeństwa.

Czy trzeba składać wniosek do sądu?

Nie. Sąd rozwodowy nie rozstrzyga o powrocie do poprzedniego nazwiska i nie zamieszcza takiego rozstrzygnięcia w wyroku. Po uprawomocnieniu się rozwodu trzeba złożyć osobne oświadczenie przed kierownikiem USC albo konsulem.

Czy były małżonek może zmusić do zmiany nazwiska?

Nie. Powrót do nazwiska noszonego przed ślubem jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem. Były małżonek nie może żądać, aby druga osoba po rozwodzie przestała posługiwać się nazwiskiem nabytym przy zawarciu małżeństwa.

Nie istnieje także możliwość, aby sąd rozwodowy nakazał byłemu małżonkowi powrót do poprzedniego nazwiska.

Co jeżeli minął roczny termin?

Po upływie rocznego terminu wygasa możliwość skorzystania z prostego trybu z art. 59 k.r.o. Nie oznacza to jednak, że zmiana nazwiska staje się całkowicie niemożliwa.

Po tym terminie pozostaje administracyjny tryb zmiany nazwiska na podstawie ustawy o zmianie imienia i nazwiska. Wtedy trzeba złożyć stosowny wniosek i wykazać istnienie ważnych powodów uzasadniających zmianę.

Czy roczny termin można przywrócić?

Termin z art. 59 k.r.o. ma charakter zawity. Oznacza to, że po jego upływie nie można go po prostu przywrócić jak niektórych terminów procesowych. Po upływie roku konieczne jest skorzystanie z odrębnego trybu administracyjnego.

Co z rozwodami sprzed 8 października 2025 r.?

Ustawa zmieniająca przewidziała przepis przejściowy. Jeżeli dawny, trzymiesięczny termin nie upłynął przed 8 października 2025 r., został wydłużony do roku.

Jeżeli natomiast termin trzymiesięczny upłynął wcześniej, późniejsza zmiana ustawy nie przywróciła automatycznie tego uprawnienia.

Jakie dokumenty przygotować?

Przy załatwianiu sprawy w USC trzeba przede wszystkim posiadać dokument tożsamości oraz informacje pozwalające ustalić akt małżeństwa i datę prawomocności rozwodu. Urząd może również wymagać potwierdzenia opłaty skarbowej.

W przypadku składania oświadczenia przed konsulem mogą być potrzebne dodatkowe dokumenty, np. odpis prawomocnego wyroku rozwodowego albo odpis aktu małżeństwa z wpisem o rozwodzie, szczególnie gdy rozwód został orzeczony za granicą.

Ile kosztuje powrót do nazwiska po rozwodzie?

Opłata skarbowa za przyjęcie oświadczenia przed kierownikiem USC wynosi obecnie 11 zł. W przypadku konsula pobierana jest opłata konsularna zgodnie z aktualną tabelą opłat obowiązującą w danej placówce.

Czy po zmianie nazwiska trzeba wymienić dokumenty?

Tak. Po skutecznym powrocie do poprzedniego nazwiska trzeba posługiwać się aktualnymi danymi i odpowiednio wymienić dokumenty oraz zaktualizować dane m.in. w banku, u pracodawcy, w działalności gospodarczej, u ubezpieczyciela czy w innych instytucjach.

Czy można wrócić do nazwiska po separacji?

Nie w trybie art. 59 k.r.o. Separacja nie rozwiązuje małżeństwa, dlatego szczególne uprawnienie do powrotu do poprzedniego nazwiska powstaje dopiero po rozwodzie.

Różnice między separacją a rozwodem opisuję szerzej w artykule Separacja a rozwód – czym się różnią i jakie mają skutki.

Rozwód za granicą a zmiana nazwiska w Polsce

Jeżeli rozwód został orzeczony przez sąd zagraniczny, przed zmianą nazwiska może być konieczne wcześniejsze ujawnienie lub uznanie tego rozwodu w polskim rejestrze stanu cywilnego. Zakres wymaganych dokumentów zależy od państwa, w którym wydano orzeczenie, oraz od tego, czy rozwód podlega uznaniu z mocy prawa.

Czy po rozwodzie trzeba zmieniać nazwisko?

Nie. Można pozostać przy nazwisku przyjętym przy zawarciu małżeństwa. Rozwód sam w sobie nie powoduje automatycznej zmiany nazwiska.

Czy można zmienić nazwisko na dyplomie ukończenia studiów?

Co do zasady zmiana nazwiska po rozwodzie nie powoduje automatycznej wymiany historycznych dokumentów wystawionych na wcześniejsze nazwisko. W praktyce przy posługiwaniu się takim dokumentem można wykazać zmianę nazwiska odpowiednimi dokumentami stanu cywilnego.

Najczęstsze pytania

Czy nadal obowiązuje termin 3 miesięcy?

Nie. Od 8 października 2025 r. termin wynosi 1 rok od uprawomocnienia się rozwodu.

Czy mogę wrócić do nazwiska po roku?

Nie w prostym trybie z art. 59 k.r.o. Po upływie roku pozostaje administracyjna zmiana nazwiska.

Czy sąd wpisze zmianę nazwiska do wyroku rozwodowego?

Nie. Oświadczenie składa się osobno przed kierownikiem USC albo konsulem.

Czy były mąż lub była żona może żądać odebrania nazwiska?

Nie. Były małżonek nie ma takiego uprawnienia.

Czy mogę wrócić do nazwiska panieńskiego po drugim rozwodzie?

W trybie art. 59 k.r.o. można wrócić do nazwiska noszonego bezpośrednio przed ostatnim małżeństwem. Jeżeli ma to być jeszcze wcześniejsze nazwisko, konieczny może być tryb administracyjny.

Zmiana nazwiska po rozwodzie – najważniejsze informacje w skrócie

• • termin wynosi obecnie 1 rok od uprawomocnienia się rozwodu,

• • oświadczenie składa się przed kierownikiem USC albo konsulem,

• • powrót do poprzedniego nazwiska jest prawem, a nie obowiązkiem,

• • były małżonek nie może zmusić do zmiany nazwiska,

• • po upływie roku możliwa pozostaje administracyjna zmiana nazwiska,

• • przy separacji art. 59 k.r.o. nie ma zastosowania.

Jeżeli jesteś dopiero na etapie przygotowania sprawy rozwodowej, pomocny może być również poradnik Rozwód – od czego zacząć i jak przygotować się do sprawy.

Adwokat Damian Dobosz
Częstochowa • Lubliniec

Stan prawny: 9 października 2026 r.